کێشەی بەڵگەی دەستنووسی زیندووبوونی موجتەبا خامنەیی، ڕابەری باڵای ئێران

مانگی ڕابردوو پرسیارم کرد، ئەگەر بە هۆی «نیگەرانییە ئەمنییەکان» هیچ دەنگ یان ڤیدیۆیەک لە موجتەبا خامنەیی نییە، بۆچی تەنانەت یەک تێبینی دەستنووسیشی لێ نەبووە؟ کەمێک دواتر، ڕژێم یەکەم تێبینی دەستنووسی بڵاو کردەوە کە بە موجتەبا دەدرێت، لەو کاتەوەی وەک ڕابەری باڵای ئێران ڕاگەیەنرا. نامەیەک بوو ئاراستەی گشتی مەجید موسەوی، سەرۆکی هێزی ئاسمانی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی. بەڵام، لەبری ئەوەی کۆتایی بە پرسیار و گومانەکان بهێنێت سەبارەت بە شوێنی موجتەبا، نامەکە پرسیارە نوێی دروست کرد.

سەرەتا، سەختە تێبگەین بۆچی ڕژێم بڕیاری دا نامەیەکی بە ڕواڵەت ئاسایی بڵاو بکاتەوە کە دەگەڕێتەوە بۆ شەش هەفتە پێشتر، لە کاتێکدا پێشکەوتنەکان زۆر گرنگتر بوون. نامەکە واژووکراوە و بەرواری ١ی ئابی ٢٠٢٦ی لەسەرە. بەڵام، لە دێڕی کۆتایی خوارەوە، دوای واژووەکە و لەناو کەوانەدا، وا دیارە نووسراوە کە کۆپییەک لە ٢٨ی تەمموزی ٢٠٢٦ دراوە بە «نوێنەر» یان «وەکیل».

ئەگەر ئەم خوێندنەوەیە ڕاست بێت، چۆن دەکرێت کۆپییەکی نامەیەک چەند ڕۆژێک پێش ئەوەی خودی نامەکە واژوو بکرێت و بەرواری لەسەر بنرێت، بدرێتە کەسێک؟

ناوەڕۆکەکەش پرسیارێکی دیکە دروست دەکات. هەموو نامەکە دەربارەی ئەوەیە کە موجتەبا سوپاسی سەرۆکی هێزی ئاسمانی دەکات بۆ پاراستنی «زنجیرەی دابینکردن». بەڵام بۆچی پاراستنی زنجیرەی دابینکردن دەکەوێتە ژێر بەرپرسیارێتی سەرۆکی هێزی ئاسمانییەوە؟ ئەم «زنجیرەی دابینکردنە» بە دروستی چی بوو، و بۆچی پێویست بوو ڕابەری باڵا بە کەسی خۆی سەبارەت بەوە بۆ فەرماندەی هێزی ئاسمانی بنووسێت؟

ئینجا ناکۆکییەکان تەنانەت سەرنجڕاکێشتریش دەبن.

لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، پلاتفۆرمە میدیاییەکانی ئێران نامەیەکی دیکەیان بڵاو کردەوە کە بە موجتەبا دەدرێت. وا دەگوترێت ئەم نامەیە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٨٦، کاتێک موجتەبا هێشتا هەرزەکار بوو، و ئاراستەی براگەورەی، مستەفا، کرابوو.

دەستنووسی نامەی ١٩٨٦ بە ڕوونی زۆر جیاواز دیارە لە دەستنووسی نامەی ئاب. واژووەکانیش تەنانەت سەختترە یەک بخەینەڕوو. جیاوازییەکان ئەوەندە ئاشکران کە پێویست بە شارەزایەکی دەستنووس ناکات بۆ ئەوەی کەسێک تێیان بگات.

نامە دەستنووسەکان تەنها ئەو بانگەشانە نین کە دەربارەی دۆخی موجتەبا پرسیار دروست دەکەن.

ئایەتوڵا موحسین حەیدەری ئەلکەسیر، ئەندامی مەجلیسی خوبرەگان، ئەو دەزگایەی بەپێی دەستوور بەرپرسیارە لە هەڵبژاردنی ڕابەری باڵا، ئەویش لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی العربی لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، ڕوونکردنەوەیەکی سەبارەت بە دۆخی موجتەبا دا.

بەپێی وتەی حەیدەری، موجتەبا لە هێرشی ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ بریندار بووە لەو شوێنەی باوکی، عەلی خامەنەیی، تێیدا بووە. بردراوەتە نەخۆشخانە، کە دواتر ئەویش بۆردوومان کراوە، حەیدەری گوت، و ئەمەش وای کرد موجتەبا زیاتر بریندار ببێت و پێویست بکات لەژێر پەلەوەردا ڕزگار بکرێت.

بەڵام، لە هەمان چاوپێکەوتندا، حەیدەری گوتی کە ئەو یەکەم ئەندامی مەجلیسی خوبرەگان بووە کە ناوی موجتەبای وەک ڕابەری باڵای داهاتوو پێشنیار کردووە، دوای ئەوەی خۆی دڵنیا بووە کە موجتەبا لە تەندروستییەکی تەواودایە.

ئەم دوو ڕوونکردنەوەیە پێکەوە یەکتر ڕەت دەکەنەوە. پیاوێک کە وا دەگوترێت لە دوو هێرشی جیاوازدا ئەوەندە بە سەختی بریندار بووە کە پێویستی بە ڕزگارکردن بووە، لە هەمان کاتدا وەسف کراوە بەوەی لە تەندروستییەکی تەواودایە بۆ گرتنەئەستۆی بەهێزترین پلەی کۆماری ئیسلامی، کە دەستووری ڕایدەگەیەنێت، «هەر کاتێک ڕابەر بەهۆی نەخۆشی یان هەر ڕووداوێکی دیکە بۆ ماوەیەکی کاتی نەتوانێت ئەرکەکانی ڕابەرایەتی جێبەجێ بکات، ئەوا لەو ماوەیەدا ئەو ئەنجومەنەی لەم بڕگەیەدا باسکراوە ئەرکەکانی دەگرێتە ئەستۆ.»

هێشتا هیچ دەرکەوتنێکی گشتی نەبووە.

لەگەڵ بەردەوامبوونی نەبوونی موجتەبا، فشار بۆ بەڵگە لەسەر ئەوەی زیندووە و دەتوانێت ئەو دەسەڵاتانە بەکاربهێنێت کە بۆی دانراون، زیاد دەبێت. ئێرانییەکان باسی ئەو ئەگەرە دەکەن کە لەوانەیە ڕژێم بەم زووانە ڕابەرێکی باڵای نوێ ڕابگەیەنێت. لە ٢٨ی ئەیلوول، ئێرانوایەر (IranWire) ڕایگەیاند کە دوو سەرچاوە کە پەیوەندییەکی نزیکیان بە کەڕەتە جیاوازەکانی ناو کۆماری ئیسلامییەوە هەیە، بە بڵاوکراوەکەیان گوتووە کە کەسایەتییە سیاسییەکان لە هەموو کەڕەتەکاندا و ژمارەیەکی زۆر لە فەرماندەکانی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی پێیان وایە بەردەوامبوونی ڕابەرایەتی موجتەبا، کە دەگوترێت بە یارمەتی ژیریی دەستکرد بەڕێوە دەچێت، نەگونجاو بووە و سیستەمەکە لاواز دەکات. ئێرانوایەر هەروەها ڕایگەیاند کە ژمارەیەکی زۆر لە ئەندامانی مەجلیسی خوبرەگان پشتگیری هەڵبژاردنی ڕابەرێکی باڵای نوێ دەکەن.

هەموو هەوڵێک بۆ سەلماندنی بەردەوامبوونی بوون و دەسەڵاتی موجتەبا، لە جیاتی ئەوە، ناکۆکی و گومانی نوێ دروست دەکات. هەرچەندە ئەم نەبوونە درێژەی کێشا، هەمان ئەوەندە سەختتر دەبێت تەنانەت بۆ لایەنگرانی ڕژێمیش کە باوەڕ بە ڕاگەیەندراوی فەرمی بکەن.