ئەو ڕۆژەی تەلئەڤیڤ و شاری غەززە بەڵێنی خوشکایەتی شارەکانیان دا

تەلئەڤیڤ و شاری غەززە جارێک شاری خوشک بوون، لانیکەم لەسەر کاغەز. لە ٢٤ی ئەیلوولی ١٩٩٨دا، شارەوانەکانیان، ڕۆنی میلۆ و عەون الشەوا، لەگەڵ شارەوانی بەرشەلۆنە خوان کلۆس، ڕێککەوتنێکی هاوکارییان واژۆ کرد. ئاڵوگۆڕی شارەوانی و پڕۆژە کولتوورییەکان دەبوو بەڵێنە دیپلۆماسییەکانی ئۆسلۆ بکەنە پەیوەندیی ڕۆژانە لەنێوان دانیشتوواندا. بەرشەلۆنەش یارمەتی داراییی ئەم هەوڵەی دەدا.

هەرچەندە ڕێککەوتنی ئۆسلۆی دووەمی ١٩٩٥ و پڕۆتۆکۆڵی خەلیل لە ١٩٩٧دا پڕۆسەی ئاشتییان بە بەردەوامی هێشتەوە، بۆمبەکێشە خۆکوژەکانی فەلەستینی گومانی ئیسرائیلییەکانیان قووڵتر کردەوە لەوەی دانپێدانەکان بتوانن ئاسایش بهێنن. سەرەڕای نەرازیبوون، ئەنجوومەنی شارەوانی تەلئەڤیڤ پەیماننامەکەی پەسەند کرد.

ئەو هاوبەشییەی بەڵێنی پێدرابوو هەرگیز گەشەی نەکرد. ئینتیفادای دووەم متمانەی تێکشکاند. ئیسرائیل لە ساڵی ٢٠٠٥دا نیشتەجێبوونەکان و ئامادەبوونی سەربازیی خۆی لە غەززە کشاندەوە، حەماس لە هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی یاسادانانی فەلەستینی ساڵی ٢٠٠٦دا زۆرینەیەکی کەمی بەدەست هێنا، پاشان لە ٢٠٠٧دا بە توندوتیژی دەستی بەسەر غەززەدا گرت و ئەندامانی فەتحی کوشت یان دەریکرد. ڕێککەوتنێک کە لەژێر دەسەڵاتی فەلەستینی یاسر عەرەفاتدا هاتبووە ئاراوە، ئێستا ڕووبەڕووی بزووتنەوەیەکی تیرۆریست بووەوە کە پابەندی لەناوبردنی ئیسرائیل بوو.

تەنانەت لەو کاتەشدا، تەلئەڤیڤ دەرگاکەی کراوە هێشتەوە. لە ٢٠٠٨دا، لە کاتێکدا کۆمەڵگا ئیسرائیلییەکان لەژێر بۆردومانێکی مووشەکی بوون و سەرباز گیلعاد شالیت لە غەززەدا بە دیل گیرابوو، شارەوان ڕۆن هولدای داوای لە ئەندامانی ئەنجوومەن کرد پەیماننامەکە بسڕێنەوە نە، بەڵکوو بخەنە سەر بەستەڵەک. ئەوانیش ڕازی بوون، و ئەگەری هاوکارییان پاراست بۆ کاتێک بارودۆخ باشتر ببێت.

حەماس لەبری ئەوە چەکخانە و تونێلە سەربازییەکانی فراوانتر کرد. هێرشە مووشەکییە بێ‌جیاوازییەکانی بۆ سەر شارستانییە ئیسرائیلییەکان نایاسایی بوون. تاکتیکەکانی قەڵغانی مرۆیی فەلەستینییەکانی خستە مەترسییەوە، لە هەمان کاتدا هەوڵەکانی ئیسرائیل بۆ دوورکەوتنەوە لە قوربانی شارستانی بەکاردەهێنا. لە ٢٠١٢دا، مووشەکەکان لە غەززەوە گەیشتنە ناوچەی تەلئەڤیڤ. شارە خوشکەکەی غەززە لەسەر کاغەز، لە کرداردا بووبوو بە ئامانج.

لە بەرشەلۆنەدا بەڵام، کۆمەڵگای فەلەستینی کاتالۆنیا بەرلە ٢٠٠٩ داوای کۆتاییهێنان بە هاوبەشییەکەی تەلئەڤیڤ کرد. لە کانوونی دووەمی ئەو ساڵەدا، وتەبێژی بەرشەلۆنەنشینیان صەلاح جەمال (Salah Jamal) جەختی لەسەر توانای حەماس کردەوە لە کۆکردنەوەی عەرەب لەدەوری «گوتاری بەرخودان لە دژی پلانە ئیمپریالیستەکان»، لە هەمان کاتدا ئیسرائیل تۆمەتبار کرد بە هەوڵدان بۆ «سڕینەوەی دۆزی فەلەستین». لە ٢٠١٤دا، ماڵپەڕی ڕێکخراوەکە دووبارە گفتوگۆیەکی بڵاوکردەوە کە تێیدا چالاکوانی ئیسرائیلی میشێل ڤارشاوسکی (Michel Warschawski) حەماسی وەسف کرد بە «پێش هەموو شتێک، بزووتنەوەیەکی بەرخودان» و ڕایگەیاند: «پەیماننامەکەی هەرگیز بێزاری نەکردووم.» شارەوانییەکی لیبراڵی ئیسرائیلی ڕووبەڕووی دوورخستنەوە بووەوە، لە کاتێکدا توندوتیژی حەماس بەهانەدار دەکرا.

لە ٢٠١٧دا، فیستیڤاڵی کتێبی Literal، کە ئەنجوومەنی شاری بەرشەلۆنە پاڵپشتی داراییی دەکرد، لەیلا خالید ڕفێنەری فڕۆکەی میواندار کرد. ئەو کەسایەتییەکی بەرچاو بوو لە جەبهەی گەلی بۆ ڕزگارکردنی فەلەستین، ڕێکخراوێکی تیرۆریستی تۆمارکراو لای یەکێتیی ئەوروپا. پڕۆگرامی فیستیڤاڵەکە یەکەم فڕۆکەڕفاندنی ئەوی ناونا «سەرکەوتنێکی تەواو». ئەنجوومەنەکە ڕایگەیاند کە ئەو قسەکەرەکانی هەڵنەبژاردووە. بەڵام پارەی گشتی یارمەتی ئەوەی دا کە سەکۆیەک بۆ کەسێک دابین بکرێت کە بەردەوام بوو لە بەرگریکردن لە خەباتی چەکداری دژی ئیسرائیل.

لە شوباتی ٢٠٢٣دا، شارەوانی بەرشەلۆنە ئادا کۆلاو پەیوەندییەکان لەگەڵ ئیسرائیل ڕاگرت، لەوانەش پەیماننامەکەی تەلئەڤیڤ. کۆلاو سوورە لەوەی کە دژی سیاسەتی حکوومەت بووە، بەڵام سزای شارەوانییەکی دا کە سیاسەتەکانی بەزەحمەت دەکرێن وەک سیاسەتەکانی سەرۆکوەزیر بنیامین نەتانیاهۆ دابنرێن. فیدراسیۆنی کۆمەڵگا جولەکەکانی ئیسپانیا ئەم بڕیارەی بە «دژایەتی جولەکەی پێشکەوتوو» مەحکووم کرد. کاتێک جێگرەوە سۆسیالیستەکەی، جاومێ کۆڵبۆنی (Jaume Collboni)، لە ئەیلوولی هەمان ساڵدا پەیوەندییەکانی گەڕاندەوە، حیزبەکەی کۆلاو تۆمەتباری کرد بە دانانەوەی خۆی لەژێر فشاری «لۆبی سییۆنی».

دوای سەربڕینی جولەکەکان لەلایەن حەماسەوە لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣، ئیسرائیل مافی ئەوەی هەبوو و ئەرکی سەرشانی بوو بەرگری لە هاوڵاتییانی بکات. بەڵام سەرکردەکانی بەرشەلۆنە هەوڵەکەی بۆ تێکشکاندنی حەماس وەک هۆکارێک بۆ دوورخستنەوە مامەڵەیان پێکرد. کۆلاو ناوی لێنا جینۆساید. ڕێوشوێنە کاتییەکانی دادگای نێودەوڵەتی دادپەروەری لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٤دا هیچ دەرئەنجامێکی لەم جۆرەیان دەرنەهێنا، ناوەڕۆکی دۆزەکە هێشتا بڕیاری لەسەر نەدرابوو. ئەو تۆمەتە وەک ڕاستی پیشان درا، و متمانەی فەرمی دا بەوەی مێژوونووس سایمۆن شاما ناوی نا «خوێنتۆمەتی نوێ».

لە ئایاری ٢٠٢٥دا، ئەنجوومەنی بەرشەلۆنە پەیماننامە شارەوانییەکەی پچڕاند. بڕیارنامە ٢٠ خاڵییەکەی پشتگیری چارەسەری دوو دەوڵەتی کرد، بەڵام جارێکیش باسی حەماس نەکرد. داوای کردار لە ئیسرائیل کرد، بێ ئەوەی هیچ ستراتیژێکی باوەڕپێکراو پێشکەش بکات بۆ ئیسرائیلییەکان تا چۆن بزووتنەوەیەکی تیرۆریستی تێکبشکێنن کە ئامانجە جینۆسایدییەکانی، لەناوبردنی ئیسرائیل و کوشتنی جولەکەکان، بە ڕوونی لە پەیماننامەی دامەزراندنیدا نووسراون. حەماس پێشوازی لە بڕیارەکە کرد و تەلئەڤیڤی وەسف کرد بە «شارێکی داگیرکراو».

حکوومەتی مەدرید هەمان ڕێچکەی بەرشەلۆنەی دووبارەکردەوە. لە ئەیلوولی ٢٠٢٥دا، سەرۆکوەزیر پێدرۆ سانچێز ئیسرائیل تۆمەتبار کرد بە «لەناوبردنی گەلێکی بێ‌دیفاع» و ڕاگەیاند سنوورداریی زیاتر دژی دەسەپێدەکات.

لەهەمان کاتدا، دژایەتی جولەکە لە ئیسپانیا دوای کۆمەڵکوژییەکەی ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ بەرزبووەوە. چاودێری دژایەتی جولەکەی وڵاتەکە ٣٤ ڕووداوی لە ٢٠٢٢ و ٦٠ ڕووداوی لە ٢٠٢٣دا تۆمار کرد. فیدراسیۆنی کۆمەڵگا جولەکەکانی ئیسپانیا ٢٢١ ڕووداوی دژە‌جولەکەی لە ٢٠٢٥دا تۆمار کرد، بەرامبەر ١٩٣ لە ٢٠٢٤دا. سەرۆکی فیدراسیۆنەکە، داڤید ئۆبادیا (David Obadía)، باسی ئەوەی کرد کە منداڵە جولەکەکان لەژێر پاراستنی پۆلیسدا دەچن بۆ قوتابخانە. بەڵام لە ئەیلوولی ٢٠٢٦دا، وەزیری گەنجان و منداڵان سیرا ڕێگۆ (Sira Rego) پشتگیری لە فەلەستینێکی ئازاد کرد «لە ڕووبارەوە تا دەریا». پشتگیری ڕاگەیەنراوی مەدرید بۆ دوو دەوڵەت بێ‌ناوەڕۆک دەردەکەوێت کاتێک وەزیرێک دروشمێکی دژەجولەکە دەگرێتە باوەش کە مافی خۆبڕیاردانی گەلی جولەکە ڕەت دەکاتەوە.

ڕێوشوێنەکانی بەرشەلۆنە لە تاقیکردنەوەی دادوەریشدا تێپەڕ نەبوون. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦دا، دادگای بەرزی کاتالۆنیا پشتڕاستی هەڵوەشاندنەوەی ڕاگرتنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئیسرائیل لە ٢٠٢٣ و سنووردارییەکانی کڕینی حکوومی کردەوە، بەوەی جیاکارانە بوون و دەرەوەی دەسەڵاتی شارەوانیی. بڕیاری جیاوازی پچڕاندنی پەیماننامەی تەلئەڤیڤ لە ٢٠٢٥دا لە چوارچێوەی ئەم حوکمدا نەدەکەوت.

دووانە‌پێوەری سیاسی ڕوون بوو، بەرشەلۆنە داوای گۆڕانکاریی بەرفراوان لە ئیسرائیلی دیموکراسی دەکات، بەڵام هیچ داواکارییەک لە دیکتاتۆریەتی حەماس لە غەززە ناکات. بانگەشەی پێکەوەژیانی دەکرد، بەڵام ئەو شارە ئیسرائیلییەی لادەدەستدا کە هێشتا کەناڵێکی بۆ هاوکاری کراوە هێشتبووەوە. بەناوی ئاشتی، پردێکی داڕووخاند. حەماس چەپڵەی لێدا.