پێشخستنی کاری هاووڵاتیان لە دەوڵەتانی عەرەبی کەنداودا هەلی کار دروست دەکات، بەڵام جێگەی کرێکاری کۆچبەر ناگرێتەوە
سەرەڕای سیاسەتەکانی نەتەوەییکردن، لە زۆرێک لە دەوڵەتانی عەرەبی کەنداودا بیانییەکان زۆرینەی ئەو کارانە ئەنجام دەدەن کە ئابووری بەردەوام ڕادەگرن.
زیاتر لە چارەکە سەدەیەکە، دەوڵەتانی عەرەبی کەنداو سیاسەتەکانی «نەتەوەییکردن»یان پێش بردووە بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستن بە کرێکاری بیانی و هەروەها فرەڕەهەندکردنی ئابووری. هەرچەندە ئەم هەوڵانە بوونەتە هۆی زیادبوونی دامەزراندنی هاووڵاتیان، بەڵام داواکاری بۆ کرێکاری کۆچبەریان نەسڕیوەتەوە. لە نێوان دەوڵەتانی عەرەبی کەنداودا بازاڕێکی کاری دووئاستی هەیە: بازاڕێکی تا ڕادەیەک پارێزراو بۆ هاووڵاتیان، و بازاڕێکی نەرمتر و کەمتێچووتر بۆ بیانییەکان کە زۆربەی ئەو کارانە دەکەن کە ئابووری بەردەوام ڕادەگرن.
لە سعودیە، لە چارەکی چوارەمی ٢٠٢٥دا، هاووڵاتیانی ناوخۆ نزیکەی ٢٢ لەسەدی کۆی دامەزراندن پێکدەهێنا، هەرچەندە بیانییەکان هێشتا زاڵن بەسەر هێزی کاردا. ڕیاز سەرکەوتووە ژمارەیەکی زۆر لە هاووڵاتیان بگوازێتەوە بۆ کەرتی تایبەت.
لە کوەیت، هاووڵاتیان لە کۆتایی ٢٠٢٥دا نزیکەی ١٩ لەسەدی هێزی کاریان پێکدەهێنا، کە نزیکەی ٨٠ لەسەدیان لە حکومەتدا کار دەکرد و تەنیا نزیکەی ٣.٧ لەسەدی کرێکارانی کەرتی تایبەت هاووڵاتیی کوەیتی بوون. لە قەتەر، هاووڵاتیان لە ٢٠٢٤دا نزیکەی ٦ لەسەدی دامەزراندن پێکدەهێنا، لە کاتێکدا ٨٢ لەسەدی قەتەرییەکان لە کەرتی گشتیدا کار دەکەن. لە ئیماراتی عەرەبیی یەکگرتوو، ئیماراتیکردن بەشداریی ئیماراتییەکانی لە کەرتی تایبەتدا بە بەرچاوی فراوان کردووە، بەڵام بیانییەکان هێشتا زاڵن بەسەر بازاڕی کاری کەرتی تایبەتدا. لە عومان، بیانییەکان ٦٨ لەسەدی کرێکارە دامەزراوەکان و ٨٦ لەسەدی کارەکانی کەرتی تایبەت پێکدەهێنن. لە بەحرەین، بیانییەکان زۆربەی دامەزراندنی کەرتی تایبەت پێکدەهێنن، لە کاتێکدا بەحرەینییەکان بە ئاشکرا زیاتر لە کەرتی حکومیدا نوێنەرایەتی دەکرێن.
لە سەرانسەری ئەنجومەنی هاوکاریی کەنداودا، سندوقی دراوی نێودەوڵەتی دەیدۆزێتەوە کە بیانییەکان لە نێوان سێ چارەکەوە تا ٩٩ لەسەدی دامەزراندنی کەرتی تایبەت پێکدەهێنن، کە جەخت لەسەر بەردەوامی دابەشبوونی بازاڕی کار دەکاتەوە. ئەم شێوازانە ئاماژەن بەوەی کە نەتەوەییکردن بەشداریی هاووڵاتیانی لە دامەزراندنی گشتی و تایبەتدا فراوان کردووە، بەبێ ئەوەی داواکاری بۆ کرێکاری بیانی بسڕێتەوە.
هۆکارێکی سەرەکی ئەم دابەشبوونە ئەوەیە کە هاووڵاتیان بە شێوەی نەریتی مووچەی بەرزتر، سوودە بەرچاوەکانی دەوڵەت، کاتژمێری کاری کەمتر و ئارامیی کاری زیاتریان لە کەرتی گشتیدا وەرگرتووە. بۆشایی مووچە هاووڵاتیان پاڵدەدات بەدوای کاری حکومیدا بگەڕێن، لە کاتێکدا خاوەنکارانی تایبەت زۆرجار پێیان باشترە کرێکاری بیانی بە مووچەی کەمتر بەکاربهێنن، بە تایبەتی لە پیشەکانی کەمشارەزا و مامناوەندەکاندا. کاتێک تێچووی دامەزراندنی هاووڵاتییەک بۆ ئەنجامدانی هەمان کار بە بەرچاوی زیاتر دەبێت لە بیانییەک، کۆتا ناتوانێت ئەو دوو کرێکارە لە ڕووی ئابوورییەوە وەک یەکسان و جێگرەوەی یەکتر بکات. خاوەنکاران لەوانەیە وەڵام بدەنەوە بە بەرزکردنەوەی نرخەکان، ڕێکخستنەوەی کارەکان، وەبەرهێنان لە ئۆتۆماتیکردن، قبوڵکردنی قازانجی کەمتر، یان هێشتنەوەی کرێکارە بیانییەکان لەو کەرتانەی کەمتر کاریگەر دەبن بە یاساکانی نەتەوەییکردن.
حکومەتەکان زیاتر و زیاتر پشتگیریی دارایی بۆ دامەزراندنی کەرتی تایبەت دەکەن، بۆ هاندانی هاووڵاتیان بۆ چوونە ناو کەرتی تایبەت و کەمکردنەوەی بۆشایی مووچە و سوودەکان. سعودیە، لە ڕێگەی سندوقی گەشەپێدانی سەرچاوە مرۆییەکانەوە، بەشێک لە مووچەی کرێکارە سعودییە شایستەکان تا دوو ساڵ دەگرێتە ئەستۆ، لە کاتێکدا عومان نزیکەی ٢٠٠ ڕیاڵی عومانی [٥٢٠ دۆلار] لە مانگێکدا بۆ کرێکارە نوێیە عومانییەکانی کەرتی تایبەت دابین دەکات. نافیس پڕۆگرامێکی فیدراڵییە لە ئیماراتی عەرەبیی یەکگرتوودا کە هەوڵ دەدات دامەزراندن و مانەوەی درێژخایەنی ئیماراتییەکان لە کەرتی تایبەتدا زیاد بکات، لە ڕێگەی پشتگیریی مووچە، خانەنشینی، بڕەپارەی منداڵ و سوودەکانی ڕاهێنانەوە. کوەیتیش مووچەی هاووڵاتیانی لە کەرتی تایبەتدا کار دەکەن لە ڕێگەی پڕۆگرامی «دەعمولعەمالە»وە پڕدەکاتەوە. هەرچەندە ئەم هەنگاوانە دامەزراندنی هاووڵاتیان خێراتر دەکەن، بەردەوامی پشتگیریی دارایی تێچووی دارایی زیاد دەکات، کۆمپانیاکان هان دەدات کۆتاکان بە شێوەیەکی باشتر ڕێک بخەن، و دامەزراندنی کەرتی تایبەت دەکاتە شتێکی پشتبەستوو بە پشتگیریی دەوڵەت.
لە دەوڵەتانی عەرەبی کەنداودا دوو بازاڕی کاری هاوتەریب کار دەکەن. یەکەمیان بازاڕی کاری هاووڵاتیانە، کە بە کۆتا، پشتگیریی مووچە، گەشەپێدانی شارەزایی، پڕۆگرامەکانی ڕاهێنان، دامەزراندنی حکومی و دەستڕاگەیشتنی پێشنیازکراو بۆ هەندێک پیشە پشتگیری دەکرێت. دووەمیان بازاڕی کاری بیانییەکانە کە بە نەرمی زیاتر و تێچووی کاری کەمتر ناسراوە. زۆرجار کۆمپانیاکان کاتێک دامەزراندنی بیانی زیاتر لە ڕێژە دیاریکراوەکان دەبێت، پارەی زیادە بە حکومەت دەدەن، بۆ ئەوەی دەستیان بگات بەو کرێکارە کۆچبەرانەی هێشتا پێویستیان پێیەتی.
کێشە بنەڕەتییەکە ئەوەیە کە دامەزراندنی ناوخۆیی هاووڵاتیان تەنیا دەبێتە کارێکی ژمارەیی. پێوەرە ڕاستەقینەکان دەبێت ئەمانە بن: بەرهەمهێنان بۆ هەر کرێکارێک، مووچەی بەستراو بە شارەزایی و پسپۆڕی نەک بە نەتەوە، ڕکابەری لە نێوان کارکردنی کەرتی گشتی و تایبەتدا، وەبەرهێنان لە تەکنەلۆژیا، و ڕاهێنان و پێشکەوتنی ڕاستەقینەی پیشەیی. کۆتا ناتوانێت ببێتە ئامانجی کۆتایی. حکومەتەکان دەبێت دامەزراندنی هاووڵاتیان بکەنە شتێکی بازاڕبنەما و ڕکابەرانە، جوڵانی کار بۆ بیانییەکان باشتر بکەن، و پاراستنی باشتر بۆ کۆچبەران لە بەرامبەر کردەوە چەوسێنەرەکاندا دابین بکەن. سیاسەتەکانی نەتەوەییکردن یاساکانی ئەوەی کێ دەست بە کار ڕادەگات دەگۆڕن، بەڵام هێشتا بە بنەڕەتی ئەوەیان نەگۆڕیوە کە کێ کار دەکات و چۆن کار دەکات.
دەوڵەتانی عەرەبی کەنداو وەبەرهێنانی بەرچاوی ئەمریکی ڕادەکێشن و وەک ناوەندی سەرەکیی وزە و لۆجستی کار دەکەن. ملیۆنان کرێکار لە بیناسازی، میوانداری، گواستنەوە، پیشەسازی، بازرگانیی وردەفرۆشی، چاودێریی تەندروستی و خزمەتگوزاریی ماڵەوەدا کار دەکەن. کاتێک بازاڕەکانی کار شێواو دەبن، کاریگەرییان لەسەر بەرهەمهێنان، ڕکابەری، تێچووی وەبەرهێنان، هەڵاوسان و بەرگریی ئابووری دەبێت. ئەمە بە تایبەتی گرنگە لە ناوچەیەکدا کە بۆ ئاسایشی وزە و بازاڕە جیهانییەکانی نەوت، جێگیریی زنجیرەی دابینکردن، جێگیریی دارایی و بەرژەوەندییە فراوانەکانی ئەمریکا سەرەکییە.