مۆساد دەبێت ڕەوا مەجید لەناوببات بۆ ڕووخاندنی تەوەری تاوان و تیرۆری ئێران لە ئەوروپا

سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران و وەزارەتی زانیاری (ئیتلاعات) باندە شەقامەکانی ئەوروپا بەکاردەهێنن بۆ تۆقاندن و ترساندنی ئامانجە ئیسرائیلی و جولەکەکان. لە ناوەندی ئەم پیلانە گریمانەییەدا ڕەوا مەجید هەیە، تاوانبارێکی لە ئێران لەدایکبوو کە لە سوێد گەورەبووە و تۆڕێک لە فرۆشیاران و کوشەرانی ماددەی هۆشبەر بەڕێوەدەبات کە بە ناوی «فۆکسترۆت» ناسراوە. ئەم باندە بەرپرسیارە لە لانیکەم ٣٥ کوشتن لە ساڵی ٢٠٢٢ەوە. دەستپێکی گواستنەوەی مەجید بۆ ئێران دەگەڕێتەوە بۆ تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣، کاتێک دەسەڵاتدارانی ئێران لە نزیک سنوور دەستگیریان کرد، پاش ئەوەی لە پەناگەی پارێزراوی خۆی لە تورکیا هەڵات. تاران، کە دەتوانێت مەجید بە شێوەی فەرمی ڕادەستی وڵاتێکی تر بکات (extradition)، بڕیاری دا وەک سەرمایەیەک بیهێڵێتەوە بۆ خستنە مەترسیی سەر باڵیۆزخانە ئیسرائیلییەکان، پێوانەکارانی بواری بەرگری و ڕێکخراوە جولەکەکان لە ئەوروپا.

هاوبەشی مەجید و ئێران خێرا بەرهەمی خۆی دەرخست لە شێوەی کردەوە تیرۆریستییەکان. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٤دا، هێزە ئەمنییەکان نارنجۆکێکی دەستیی نەتەقیویان لە باڵیۆزخانەی ئیسرائیل لە ستۆکهۆڵم دۆزییەوە. فۆکسترۆت ئەم نەخشەڕێگەی تیرۆرەی بۆ سەرانسەری ئەوروپا هەناردە کرد. لە ئایاردا، چەکدارێکی ١٤ ساڵانی فۆکسترۆت لە نزیک نوێنەرایەتییەکەی ستۆکهۆڵم دەستی بە تەقەکردن کرد. دوای ماوەیەکی کەم، باندەکە هێرشێکی نارنجۆکی ئەنجام دا لە دژی باڵیۆزخانەی ئیسرائیل لە بروکسێل. تا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤، هەڵمەتی فۆکسترۆت گەیشتە لووتکەی خۆی بە دوو هێرشی نارنجۆکی لە کۆپنهاگن و هەوڵی تێکدان لە دژی دامەزراوەکانی ئێلبیت سیستمز (Elbit Systems) لە گۆتنبۆرگ. بەپێی دەزگاکانی ئاسایشی سوێد، سپاردنی کردەوە تیرۆریستییەکان بە باندە شەقامە ناوخۆییەکان بووەتە هەڵبژاردەی سەرەکیی تاران بۆ بەڕێوەبردنی جەنگ لە دژی دوژمنە دەرەکییەکانی.

ئەم تەوەرە گەیشتووەتە دەریای باکوور. دەسەڵاتدارانی بەریتانیا و نەرویج لە ئازاری ٢٠٢٥دا یوهانس ناتلاندی (Johannes Natland) ١٩ ساڵانی خەڵکی ستاڤانگەریان لە ژوورێکی هوتێلێک لە هەدەرزفیلد گرت، کە دوو چەکی پێبوو. ئەو هاتبووە شانشینی یەکگرتوو بۆ ئەنجامدانی کوشتنێکی بە کرێ بۆ فۆکسترۆت. حوکمی ٢٠ ساڵەکەی لەم مانگەدا وەک خاڵێکی وەرچەرخان بوو، چونکە دادوەرەکان ڕایانگەیاند کە ئەم هەوڵی تیرۆرکردنی کەسایەتییە (assassination) یەکەم ئۆپەراسیۆنی فۆکسترۆتە لەسەر خاکی بەریتانیا، کە ڕاستەوخۆ لەلایەن ئێرانەوە فەرمانی پێدراوە. واشنتن و لەندەن وەڵامیان دایەوە بە سەپاندنی سزای ئابووریی هاوشێوە لەسەر مەجید و فۆکسترۆت لە بەهاری ٢٠٢٥دا. لەگەڵ ئەوەشدا، سزا داراییەکان زۆر ناکەن بۆ وەستاندنی تۆڕێکی تاوانکاری کە لەلایەن دەوڵەت پارێزراوە و بە پارەی بازاڕی ڕەش پاڵپشتی دەکرێت.

لە ڕووی مێژووییەوە، تاران ئۆپەراسیۆنە ئەوروپییەکانی خۆی لە ڕێگەی ئەندامە تایبەتەکانی خۆیەوە ئەنجام دەدا. بۆ نموونە، لە تەمووزی ١٩٨٩دا، ئەجێنتە ئێرانییەکان پەردەی دیپلۆماسییان بەکارهێنا بۆ تیرۆرکردنی سەرۆکی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران (ح.د.ک.ئ)، عەبدولڕەحمان قاسملوو، لە کاتی دانوستاندنەکاندا لە ڤیەننا. بەڵام تاران لەو کاتەوە تاکتیکەکانی گۆڕیوە. لە جیاتی بەکارهێنانی تیمە ناوخۆییەکانی تیرۆر بۆ ئامانجگرتنی ناڕازییانی کورد، ئێران ئێستا تاوانبارێکی کوردی-سوێدی بەکاردەهێنێت بۆ لێدان لە ئامانجە جولەکە-ئیسرائیلییەکان. ئەم هەنگاوە نەک تەنها ڕژێمەکە دەپارێزێت، بەڵکوو لێکۆڵەرەوە ئەوروپییەکانیش لە تاوانبارە ڕاستەقینەکان دوور دەخاتەوە؛ ئەوانەی زۆرجار چەکدارانی تەمەن کەمەکانن کە ناسنامەیان دیار نییە و وڵاتانی وەک سوێد ناتوانن لەپێیان بپرسنەوە، بەهۆی سنووری تەمەنی کەمینەی بەرپرسیارێتیی تاوانی.

لەبەر ئەوەی سزا ئەوروپییەکان و هەوڵەکانی لەناوبردنی ئاستی نزم خاڵی فەرماندەیی بە ساغی دەهێڵنەوە، مەجید دەتوانێت بە ئاسوودەیی ئۆپەراسیۆنە تیرۆریستییەکانی خۆی ڕێکبخات. مەجید کە لە خانووە پارێزراوەکانی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی لە ناوخۆی ئێران کار دەکات و ناوچە سنوورییە کەلێن‌پڕەکانی نێوان ئێران و عێراق و ئەفغانستان بۆ هاتوچۆ بەکاردەهێنێت، دەتوانێت ئۆپەراسیۆنەکانی بەردەوام بکات بە شێوەیەک کە تاران بتوانێت بە باوەڕپێکراوی نکوڵی لێ بکات. ڕێکارەکانی ئاساییی جێبەجێکردنی یاسا گەیشتوونەتە سنووری خۆیان، و تەنها ڕێگای پاراستنی ڕاگرتنەوەی ئیسرائیلی ئامانجگرتنی مەجیدە.

مۆسساد دەبێت توانا ئۆپەراسیۆنییەکانی خۆی بەکاربهێنێت بۆ تەڵەدانان و ئامانجگرتنی مەجید لە کاتی یەکێک لەو پەڕینەوە سنوورییە تۆمارکراوانەی. یەکەم، مۆسساد دەبێت ڕێڕەوە ئاساییەکانی بەدوادا بچێت لەسەر ڕێڕەوەکانی قاچاخچێتیی کوردی، بە بەراوردکردنی وێنە ئاسمانییە بازرگانییەکان لەگەڵ گواستنەوە داراییەکان بۆ دایک و باوکی لە سلێمانی. دووەم، تیمێکی بچووک لە ئەندامان کە لە لای بەرامبەری سنووری عێراق جێگیر کراون، دەتوانن مەجید بۆ پەڕینەوەیەکی دوورەدەست ڕاکێشن بە بیانووی گفتوگۆ لەسەر «چارەسەرکردنی کێشەی داراییی خێزانی». لە ناوچەی کوشتندا، تەقاندنەوەی لە دوورەوەی تەقەمەنی یان هێرشێکی خێرای زەمینی کە بە یارمەتیی ئاگادارکەرەوە خۆجێییەکان لە باندە ڕکابەرەکانی قاچاخ ئەنجام بدرێت، دەتوانێت مەجید لەناوببات بەبێ ئەوەی پێویست بکات بچێتە قووڵایی خاکی ئێرانەوە. ئەمە سوود لە شڵەژاوی هاتوچۆی سنوور، لاوازییە داراییەکانی خودی گانگستەرەکە، و نەبوونی پاراستنی گشتیی لە دەرەوەی بازنەی ئاسایشی ڕاستەوخۆی تاران وەردەگرێت.

لە کۆتاییدا، حکوومەتە ئەوروپییەکان ناتوانن فەرمانی ڕادەستکردنی مەجید بدەن، نە ئیرادەی سیاسیشیان هەیە بۆ تێکدانی پەناگەکەی. تاکە هەڵبژاردەی ئیسرائیل ئەوەیە «ڕێوییە کوردەکە» بێکار بکات، ڕاگرتنەوە بگەڕێنێتەوە، و نوێنەری ئەوروپیی ئێران لەناوببات پێش ئەوەی هێرشێکی کوشندەی خاوەن قوربانیی زۆر لە دژی جولەکە و ئیسرائیلییەکان ڕوو بدات.