دووڕوویی هیندستان بەرامبەر ئێران چۆن ڕوون دەکرێتەوە؟

قەیرانی بەردەوامی ئێران دیسان سیاسەتی سەرلێشێواوی هیندستان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاشکرا دەکات. هەڵوێستی تاریخی هیندستان لە لای فەلەستین، دوودڵی لە ڕاگەیاندنی حەماس وەک گرووپێکی تیرۆریستی، و ڕێبازی نەرمییەکەی بەرامبەر کۆماری ئیسلامی، سەرەڕای خەبات و ڕووبەڕووبوونەوەی ١٢٠٠ ساڵەی هیندستان لەگەڵ جیهادیگەری، ڕووخاندنی پەرستگاکان، گۆڕینی ئاینی بە زۆر و کۆمەڵکوژی هیندووەکان بەدەستی ئیسلامگەرایان، دژی ژیری سادەیە. هەمان شتیش لە بڕیاری حکومەتی نەتەوەپەروەری هیندووی سەرۆک وەزیران نارێندرا مۆدی دەبینرێت، حکومەتێک کە بە هەڵوێستی دژە ئیسلامگەرایی و بە ڕەخنەی توند لە حکومەتەکانی پێشووی کۆنگرەی نەتەوەیی هیندستان ناسراوە، بەهۆی سیاسەتەکانیان کە لایەنگری ئیسلامگەرایان تێدا بوو و دوودڵییان لە بەهێزکردنی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئۆرشەلیم، کە چووە دەنگ دان دژ بە بڕیارنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ سزادان لەسەر ڕژێمی ئیسلامگەرای ئێران.

ئیکۆسیستەمی ڕاستڕەوی هیندوو، ڕاشتریا سوایامسێڤاک سانگ (Rashtriya Swayamsevak Sangh) وەک دەزگایەکی نیوەچەکداری خۆبەخش، و هەروەها پۆدکاستەرەکان، کاریگەران/ئینفلوئەنسەرەکان، ڕێکخراوە ناحکومییەکان، ڕێکخراوە خوێندکارییەکان و میدیایان، هیچ ڕێگایەک بۆ لێبوردەیی بەرامبەر تیرۆری ئیسلامگەرایی نەهێڵن. ئەم دژە ئیسلامگەراییە بناغەی کەمپینە هەڵبژاردنییەکانیان بووە و بووەتە هۆی سێ سەرکەوتنی نەتەوەیی بەردەوام. بەڵام لەسەر خۆپیشاندانەکانی ئێران، حکومەتی ئێستای هیندستان بێدەنگە.

گرووپە تیرۆریستییە جیهادییەکان ڕێز لە ئایەتوڵا ڕۆحوڵڵا خومەینی دەگرن، چونکە حکومەتێکی لادینی لاداو و لە شوێنیدا حکومەتێکی ئیسلامگەرای داناوە. گرنگی شۆڕشی ئیسلامی ١٩٧٩ی ئێران لەوەدا کە ڕێگا بۆ گەشەی جیهادیگەری مۆدێرن کرد و بووە سەرچاوەی ئیلهام بۆ گرووپە تیرۆریستییەکان لە کەشمیرەوە تا لوبنان، هێشتا بابەتی توێژینەوەی ئەکادیمییە لە بازنەکانی دژە تیرۆردا.

هیندستان، وەک قوربانی هەردوو تیرۆری پشتگیری‌کراوی پاکستان و تۆڕە ئیسلامگەرا فرەنەتەوەییەکان، هیچ هۆکارێکی نییە بۆ دڵنەوایی ڕژێمی ئێران لە کاتێکدا ئەو ڕژێمە ڕووبەڕووی خراپترین قەیرانی خۆی دەبێتەوە. تاران هەم ڕادیکاڵبوونی شیعەکانی کەشمیری پاڵپشتی کردووە و هەم لە دروستبوونی هەستی جیاخوازی لەنێویاندا بەشداری کردووە. لە بۆنەی جیاوازدا، ڕێبەری باڵای ئێران عەلی خامنەیی بزووتنەوەی جیهادی کەشمیری بە خەباتێک بۆ ئازادی ناوزەد کردووە و بە هەڵە بەراوردی لەگەڵ غەززە کردووە. هەروەها ئێران خانە تیرۆریستییە چاوەڕوانەکانی لە هیندستان پەروەردە کردووە و بەگوێرەی بۆچوونەکان، بەکاریان هێناوە بۆ ئامانجگرتنی باڵیۆزخانەی ئیسرائیل لە دەھلی نوێ.

هیندستان، لەژێر فشاری بەشداری دە ساڵەی خۆی لە پڕۆژەی بەندەری چابەهار بەهۆی توندبوونەوەی گرێکوێری ئەمریکا و ئێران و نزیکبوونەوەی خۆی لەگەڵ ئۆرشەلیم، ئێستا ئەگەری شکستهێنان لە چابەهار قبووڵ دەکات و بیر لە کشانەوە دەکاتەوە. زیادبوونی کاریگەری چین لە ئێران پڕۆژە ستراتیژییەکانی پەیوەندی و پێوەستەبوونی هیندستان دەخاتە بەر چالاکیی خراپکاریی چینی. سەرباری ئەوە، «ڕێگای ترامپ بۆ ئاشتی و خۆشگوزەرانی نێودەوڵەتی» (Trump Route for International Peace and Prosperity)، کە کۆریدۆرێکی فرەشێوازە بە نێوانگیری ئەمریکا و بەڕێگەی پارێزگای سیونیکی ئەرمینیادا، دەکرێت دەستڕاگەیشتنی ئێران بۆ ڕووسیا ببڕێت و بەمەش هیوای بەندەری چابەهار وەک بەشێک لە کۆریدۆری گواستنەوەی نێودەوڵەتی باکوور-باشوور لاوازتر بکات.

لەوانەش زیاتر، لەسەختگیریی ئێران، سەرکوتکردنی هاووڵاتییان و پەیوەندییەکانی لەگەڵ تیرۆریستان دەبێت مایەی شەرمەزاری هیندستان بن، لە کاتێکدا ڕێککەوتنی بازرگانی ئازاد و هاوبەشی ستراتیژی لەگەڵ دیموکراسییە ڕۆژئاواییەکان دروست دەکات.

هەڵسوکەوتی دەھلی دووڕوویانەیە. ڕێکخراوە ڕاستڕەوەکانی هیندستان لە دژی لەبەرکردنی حیجاب لە قوتابخانە و کۆلێژەکان خۆپیشاندانیان کرد. پشتگیری دواتری ئەیمەن ئەلزەواهیری، سەرکردەی ئەلقاعیدە، شەرمەزارییەکی سیاسی دروستکرد. ئەمڕۆ، ڕۆشنبیرە ڕاستڕەوەکانی هیندستان تووڕەیی دژە حیجابی ژنانی ئێران بە ئەنجامی دەستێوەردانی ئەمریکی وەلا دەنێن. کاتێک ئیسلامگەرایان هیندووەکان لە بەنگلادێش سەردەبڕن، کەناڵە هەواڵییەکانی هیندستان هاوار دەکەن؛ بەڵام ئەشکەنجە و کوشتنی هاووڵاتیانی ئێرانی کە لە دژی هەڵاوسان خۆپیشاندان دەکەن و داوای کار و ئاو و ئازادی ئاینی و ژیانێکی باش دەکەن، لە هیندستان گوێگری کەمیان هەیە. هەرچەندە هیندستان شانازی بە پابەندییەکەی بە نظامی جیهانی بنەماکاندا و دیموکراسی و فرەکەلتووری دەکات و دیکتاتۆرییەتی سەربازی و کارگەکانی تیرۆری پاکستان مەحکووم دەکات، هیچ کێشەیەکی نییە لەوەدا کە لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا لەگەڵ چین و ڕووسیا و پاکستان ڕیز دەبەستێت.

تاکە ئامانجی هەڵوێستی لایەنگری ئێرانی مۆدی ئەوەیە وێنەیەکی خۆش لەناو هیندستان دروست بکات. لە پاشخانی گرێکوێری نێوان مۆدی و سەرۆک دۆناڵد ترامپ، لە کاتێکدا مۆدی ڕووبەڕووی ئەو تۆمەتانە دەبێتەوە کە ملکەچی فشاری ئەمریکی بووە لەسەر کڕینی نەوتی ڕووسی، و هەروەها ڕەخنەی لێدەگیرێت لەسەر ڕێسای نوێی زانکۆکان کە دەگوترێت جیاکاری لەگەڵ هیندووەکانی کاستی بەرز دەکات، ئەوەی لایەنگرانی مۆدی هەڵوێستی لایەنگری ئێرانی هیندستان وەک بەربەرەکانێی مۆدی بەرامبەر ویلایەتە یەکگرتووەکان نیشان بدەن، وەک لادانی سەرنج کار دەکات. هۆکارەکانی دیکە کە دەتوانن هەڵوێستی هیندستان ڕوون بکەنەوە بریتین لە پشتبەستنی زێدەڕۆیانەی مۆدی بە بیرۆکراسییەکی هێشتا لەژێر کاریگەری خومارەکانی جەنگی سارد و بارودۆخی سۆسیالیستی، و نەبوونی بیرمەندانی ستراتیژی لە سەرکردایەتی سیاسیدا.