هەر هێرشێکی حوسییەکان بۆ سەر ئیسرائیل، شایەنی هێرشێکی ئیسرائیلییە بۆ سەر ئێران

لە ٤ی ئایاری ٢٠٢٥دا، موشەکێکی بالستی کە لەلایەن حوثییەکانی یەمەنەوە هاویشرا، فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی بەن گوریۆن، فڕۆکەخانەی سەرەکیی شارستانیی ئیسرائیل، لێدا. ئەوەی حوثییەکان فڕۆکەخانەیەکی شارستانییان کردبێتە ئامانج نابێت سەرسوڕمانمان پێبدات؛ چونکە پێشتر زیاتر لە ١٠٠٠ ئامانجی شارستانییان لە عەرەبستانی سعودی و ئیماراتی عەرەبیی یەکگرتوودا کردووەتە ئامانج، لەوانەش فڕۆکەخانە شارستانییەکان لە هەردوو وڵاتدا. هەرچەندە یەمەنییەکان هەرگیز کەموکوڕییان لە چەکدا نەبووە، بەڵام حوثییەکان ئەو موشەکە بالستییانەی بەرەو ئیسرائیل، عەرەبستانی سعودی و ئیماراتی عەرەبیی یەکگرتوو هاویشیان دەکەن، لە یەک سەرچاوەوە وەردەگرن: کۆماری ئیسلامیی ئێران. ئەوان بە یەکێک لە دوو ڕێگەوە پێیان دەگات: یان لە ڕێگەی بەندەری حودەیدە لەسەر دەریای سوور، کە حوثییەکان لەژێر پەردەی نەتەوە یەکگرتووەکان و «ئۆپەراسیۆنی بێلایەن»دا کۆنترۆڵی دەکەن، یان بە قاچاخ لە ڕێگەی سوڵتانەتی عومانەوە، وڵاتێک کە وەک قەتەر خۆی لە ڕۆڵی ناوبژیوانی دەشارێتەوە، بەڵام لە کردەوەدا هەوڵ دەدات تیرۆریستەکان بەسەر حکومەتی دانپێدانراوی نێودەوڵەتیدا پێش بخات.

ئیسرائیل پێشتر بەندەری حودەیدەی کردووەتە ئامانج، بەڵام ئەو و کۆمەڵگای نێودەوڵەتی هێشتا لە بەرامبەر عومان لاوازن. لە کاتێکدا ئیدارەی ترەمپ دوودڵە لە جێگیرکردنی هێزەکانی ئەمریکا لە دەرەوەی وڵات، ئەوانی تر، لەوانەیە بەریتانیا، بتوانن هێز لە مەزیونە (Mazyunah) جێگیر بکەن، ناوچەیەکی پیشەسازی کە لەسەر سنووری عومان و یەمەن دەبڕێت و وەک خاڵی ئامادەکاری بۆ قاچاخی چەک لە عومانەوە بۆ ناو یەمەن بەکاردێت. ئەم هێزانە دەبێت هەم بەکارهێنەرانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و هەم تیمەکانی ڕاگرتنی قاچاخ لەخۆ بگرن، کە بتوانن چاودێری ڕێڕەوەکانی قاچاخ بۆ ناو یەمەن بکەن و بەخێرایی لایانببەن.

ئامادەیی عومان بۆ ئەوەی ببێتە شوێنی دانوستان لەسەر چەندین کێشەی نێودەوڵەتی، نابێت ببێتە هۆی ئەوەی وەک «کارتێکی دەرچوون لە زیندان» بۆی هەژمار بکرێت، نە لە سزاکانی یەکلایەنەوە و نە لە خستنە ناو لیستی پشتگیری داراییی تیرۆر لەلایەن دەستەی کاری چالاکیی دارایی (Financial Action Task Force). بەڵکو، ئەگەر دووڕوویی مەسقەت بەردەوام بێت، ئەوا دەبێت ئیدارەی ترەمپ بیر لەوە بکاتەوە کە دانوستانەکان لە عومانەوە بگوازێتەوە بۆ وڵاتانی وەک ئەرمەنستان، کە وەک عومان و قەتەر پەیوەندیی دۆستانەیان لەگەڵ ئێراندا هەیە، بەڵام هاوسۆزییان لەگەڵیاندا نییە و زیاتر لە کەمپی پڕۆ-ڕۆژئاوادا دانیشتوون.

هەرچۆنێک بێت، ئەگەرچی عومان دەکرێت کێشە بێت، بەڵام تەنها وێنەی ئەو دووکەڵەیە کە حوثییەکان دروستی دەکەن و سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران لە پشتییەوە کاردەکات. بەوەی ئێران ساڵی ڕابردوو ئەو «هێڵە سوورە»ی پووچەڵ کردەوە کە ماوەیەکی درێژ شەڕ و دوژمنایەتییەکانی نێوان کۆماری ئیسلامی و دەوڵەتی جولەکەکانی سنووردار کردبوو، پێویستە ئیسرائیل بە هەمان شێوە وەڵام بداتەوە، نەک تەنها دژی حوثییەکان، بەڵکو دژی ئەوانەش کە چەکیان پێدەدەن و مووچەیان دەدەن. تیرۆر تاکتیکێکە کە لە پشتییەوە شیکارییەکی سادەی تێچوو-قازانج هەیە: تیرۆر کاردەکات کاتێک تێچووی عەمەلیاتێک کەمتر بێت لەو نرخەی کە پشتیوانانی تیرۆر دەبێت بیدەن.

کردنی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی بەن گوریۆن بە ئامانج، ئیسرائیل دەترسێنێت و هەڕەشەی ئەوە دەکات تێچوویەکی گەورە بەسەر ئابوورییەکەیدا بسەپێنێت، چونکە گەشتیاری و گەشتی ئاسمانی وەک خۆی دەوەستن، یان لەلایەنی کەمەوە ئەو بیمەیەی کە کۆمپانیا ئاسمانییەکان دەبێت بیدەن، دەگاتە ئاستێک کە هەڵگرتنی مەحاڵە.

بەپێی ئەمە، دەبێت ئیسرائیل لە دژی فڕۆکەخانە سەرەکییەکانی ئێران وەڵام بداتەوە. فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیمام خومەینی، بە بورجی کۆنترۆڵەکەی، ڕێڕەوەکانی فڕین و ترمینالەکان، دەبێت لە کار بخرێت. ترمینالەکانیش دەبێت چەند کاتژمێرێک دواتر بکرێنە ئامانج بۆ کەمکردنەوەی قوربانییە شارستانییەکان، چونکە وەستانی کاری فڕۆکەخانە وادەکات گەشتیارەکان بگەڕێنەوە ماڵەوە. سەرباری ئەوە، دەبێت ئیسرائیل فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی مەهرئاباد دابخات، فڕۆکەخانە کۆنەکەی تاران لە ناوەندی شارەکەدا. ئەمڕۆ مەهرئاباد زۆرتر بۆ فڕینی ناوخۆیی و وەک ناوەندێکی لۆجستیکی سەربازی بەکاردێت. کەرەج بۆ تاران ئەوەیە کە باڵتیمۆر بۆ واشنتن دی سییە. فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی کەرەج لەلایەن سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامییەوە بەڕێوە دەبرێت و ناوەندێکی سەرەکیی لۆجستیکییە بۆ بارهەڵگری ئاسمانی و گواستنەوەی چەک. بە کورتی، ئیسرائیل دەبێت فڕۆکەخانەی کەرەج بە شێوەیەک لێبدات کە چیتر بوونی نەبێت.

پاشان، دەبێت هێزەکانی ئیسرائیل حەوت فڕۆکەخانەی دیکەش بکەنە ئامانج: مەشهەد، دووەم شاری گەورەی ئێران؛ بەندەر عەبباس، شارە بەندەرە سەرەکییەکەی؛ و تەورێز، ئیسفەهان و شیراز، کە هەریەکەیان شارێکی گەورەی ناوخۆیین. سەرباری ئەوە، دەبێت هێزەکانی ئیسرائیل فڕۆکەخانەی چابەهار لە کار بخەن، شارە بەندەرە سەرەکییەکەی ئێران لەسەر دەریای هیند، هەروەها لە دوورگەی کیش، ناوچەیەکی بێویزە و شوێنی پشوودان کە خاوەندارێتی و بەڕێوەبردنی لەلایەن سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامییەوەیە و زۆرێک لە قاچاخ لە ڕێگەیەوە ئەنجام دەدرێت. پاسدارانی شۆڕش شیکەرەوەی پێشووی FBI، ڕۆبێرت لێڤینسۆنیان لە کاتی سەردانی کیشدا ڕفاند، بۆیە گرنگیی هێماییشی هەیە.

تەنها کاتێک ئیسرائیل، عەرەبستانی سعودی و ئیماراتی عەرەبیی یەکگرتوو تێبگەن کە دەبێت بەرامبەر هەر هێرشێکی حوثییەکان بەرەو ڕوویان، دە هێندە وەڵامی ئێران بدەنەوە، ئەو کاتە بەرپرسان لە تاران دەگەنەوە بۆ ئەو ئەنجامەی کە حیسابی تێچوو-قازانجی پشتیوانی لە تیرۆری حوثییەکان چیتر بە قازانجی ئەوان ناچەڕخێت.