مەدرید ئیسرائیل ڕەخنەباران دەکات، بەڵام ئیسپانیا خۆی هێزی کۆلۆنیاڵییە
ئیسپانیا لە بەرامبەر تەنگەی جەبەلتارق، لە کەنارە باکووریی مەغریب، کۆلۆنی بەڕێوە دەبات.
پێدرۆ سانچێز، سەرۆکوەزیرانی ئیسپانیا، لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٦ ڕایگەیاند کە ئیسپانیا باڵیۆزی خۆی لە ئیسرائیل بۆ هەمیشە بانگەشە دەکاتەوە. سانچێز کەسایەتییەکی سەرسەختی دژەئیسرائیلە لە وڵاتێکدا کە یەکێکە لە دژەسامیترین وڵاتانی ئەوروپا.
خۆسێ لێڤ ئالڤاریز گۆمێز (Jose Lev Alvarez Gomez)، توێژەری ئیسرائیلی-ئەمریکی، تێبینی دەکات کە دژایەتیی ئێستای سانچێز بەرامبەر ئیسرائیل بۆ دوو هۆکار دووڕووییە. یەکەم، ئیسپانیا سەبارەت بە ئێران بێدەنگ ماوەتەوە، لە کاتێکدا سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی و چەکدارانی بەسیج دەیان هەزار ئێرانییان کۆمەڵکوژ کرد. سانچێز دژەتیرۆری ئیسرائیل مەحکوم دەکات، بەڵام ئیسپانیا خۆی پشتی بە ئیسرائیل بەست بۆ بەرەنگاربوونەوەی بەڵای تیرۆری باسک، و لە کاتێکدا سانچێز شانۆی سیاسی لە بایکۆتکردنی بەرهەمە سەربازییە ئیسرائیلییەکان دروست کرد، ئیسپانیا هەر تازە زۆرێک لە هەمان بەرهەمانەی لە ئەڵمانیا کڕی کە هەموویان پێکهاتەی ئیسرائیلییان تێدایە.
دووەم، لە کاتێکدا سانچێز لە پاشبنەمایەکی گەندەڵیی بەرفراوانی پەیوەست بە پارتە کۆنزەرڤاتیڤە ڕکابەرەکەدا هەڵبژێردرا، ئێستا پارتی سۆسیالیستی سانچێز و تەنانەت هاوسەری خۆشی بوونەتە بابەتی لێکۆڵینەوە. لە ڕاستیدا، سانچێز وەک ڕەجەب تەیب ئەردۆغانی تورکیا لێهاتووە: بە بەڵێنی حکومەتێکی پاک هاتە سەر دەسەڵات، و وەک ئەردۆغان، سەری نەگرت. هاوشێوەییەکە درێژە دەکێشێت. کاتێک ڕووبەڕووی ناکۆکیی زیادبوو بووەوە، سانچێز، وەک ئەردۆغان، هەوڵیدا بە دروستکردنی دوژمنێک سەرنجی بنکەی خۆی لادات. هەردوو پیاوەکە جولەکەکانیان هەڵبژارد.
لە کاتێکدا سانچێز چیرۆکێکی پێچەوانەی ئەخلاقی پەرەپێدەدات کە ئیسرائیل وەک دەستدرێژیکەر پیشان دەدات، گاڵتەجاڕییەکە ئەوەیە کە ئیسرائیل لەسەر ئەو خاکانە دانیشتووە کە جولەکەکان تێیدا خۆماڵین، بەڵام ئیسپانیا هێشتا هێزێکی کۆلۆنیاڵییە، کە لە بەرامبەر تەنگەی جەبەلتارق، لە کەنارە باکووریی مەغریب، کۆلۆنی بەڕێوە دەبات.
ئیسپانییەکان بە تووڕەییەوە وەڵامی ئەو پێشنیارە دەدەنەوە کە سەبتە یان مەلیلە پۆستی کۆلۆنیاڵین، بەڵام نە نەخشە و نە مێژوو درۆ ناکەن. سەبتە حەوت میل چوارگۆشەیە. مێژووەکەی مێژووی داگیرکردنی کۆلۆنیاڵییە. لە ساڵی ١٤١٥، پورتوگالییەکان شارۆچکەکەیان گرت. دوای ئەوەی ئیسپانیا و پورتوگال لە کۆتاییەکانی سەدەی شانزەدا یەکیانگرت، نیشتەجێکەرانی ئیسپانی بەرەو شارۆچکەکە کۆبوونەوە. دوای ئەوەی هەردوو وڵاتەکە دیسان لێکجیابوونەوە، پورتوگال سەبتەی بۆ ئیسپانیا بەجێهێشت.
مەلیلە، کە کەمێک بچووکترە بە ٤.٧ میل چوارگۆشە، مێژوویەکی هاوشێوەی هەیە. لە ساڵی ١٤٩٧ توشی داگیرکردنی ئیسپانی بوو. مەدرید لەو کاتەوە ڕەتیکردووەتەوە دەست لە کۆنترۆڵەکەی هەڵگرێت. وەک هێزێکی فراوانخواز، ئیسپانیا لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا لەگەڵ فەڕەنسا بەشدار بوو لە کۆلۆنیالکردنی مەغریب و لە کۆتاییدا لە ١٩٥٦ لە زۆربەی ئەو خاکەی گرتبوویەوە کشایەوە، بەڵام ڕەتیکردەوە لە دوایین پۆستە کۆلۆنیاڵییەکانی لابچێت.
کیر ستارمەر، هاوتای چەپڕەوی بەریتانییەکەی سانچێز، داواکارییەکانی بەریتانیای بەسەر دوورگەکانی چاگۆسدا هەڵوەشاندەوە، و بەئەگەری زۆر بەم زووانە هەمان شت لەگەڵ ناوچە بنکە سەروەرەکانی ئەکرۆتیری و دێکێلیا لە قوبرس دەکات، کە هەم میراتی سەردەمی کۆلۆنیاڵیی بەریتانیان و هەم ئەو پابەندییە ئێستا پووچەڵکراوەیەی بۆ بەکارهێنانی بنکەکان لە پاراستنی ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست. لانیکەم ستارمەر ڕاستگۆی بنەمای خۆیەتی، سانچێز دووڕوویە.
دۆناڵد ترەمپی سەرۆک خولی یەکەمی خۆی بە دانپێدانان بە سەروەریی مەغریب بەسەر سەحرای ڕۆژئاوادا کۆتایی پێهێنا، و بەمەش هەڵەیەکی مێژوویی ڕاست کردەوە کە بۆ چەندین دەیە مەغریبی ئازار دابوو. لە کاتێکدا ئیسپانیا پشت لە ڕۆژئاوا دەکات و لە دژایەتیی ئەمریکا و دژەسیۆنیزم و دژەسامیدا قووڵتر دەبێتەوە، دەبێت ترەمپ و مارکۆ ڕوبیۆی وەزیری دەرەوە هەڵەیەکی مێژوویی دیکە ڕاست بکەنەوە و بە فەرمی دان بەوەدا بنێن کە سەبتە و مەلیلە خاکی داگیرکراوی مەغریبن. سانچێز بە خواستی خۆی کاری ڕاست ناکات، بەڵام لەوانەیە میراتەکەی سەرەڕای ئەوە ببێتە کۆتاییهێنان بە ئیمپریالیزمی ئیسپانی لە ئەفریقا.