کشانەوەی ئەمریکا لە سووریای کوردی هەڵەیەکی گەورەیە
گرووپە تیرۆریستییەکان ئامادەن سوود لە ناسەقامگیریی باڵادەست لە ناوچەکەدا وەربگرن، بە تایبەتی لە دەوڵەتە لاوازەکاندا وەک سووریا.
لە ١٦ی نیسانی ٢٠٢٦دا، سوپای ئەمریکا دوایین بنکەی خۆی لە باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا بەجێهێشت و بەمەش بە هاوبەشییەکی زیاتر لە دە ساڵ لەگەڵ «هێزە دیموکراتییەکانی سووریا» کە کورد سەرکردایەتییان دەکەن، کۆتایی هێنا. ڕادەستکردنی بنکەی «قەسرەک» لە حەسەکە بە حکوومەتی سووریا، نەک کۆتاییەکی سروشتیی کەمپینی سەرکەوتوو دژی «دەوڵەتی ئیسلامی» بوو، بەڵکو نیشانەی ڕێوڕەسمێکی دووبارەبووەوەی پێشوەختە دەستهەڵگرتن بوو لە ستراتیژیی دژەتیرۆریی ئەمریکادا.
لە ساڵی ٢٠١٤ەوە، ئەمریکا و هێزە کوردییەکان لە سووریا، سەرەڕای ئاستەنگی زۆر، هاوبەشییەکی بەهێزیان بنیات ناوە. جگە لە سەرکەوتنەکانیان لە مەیدانی جەنگدا بەرامبەر «دەوڵەتی ئیسلامی»، دانیشتووانی کورد بەخێرهاتنی سەربازە ئەمریکییەکانیان کرد و ئامادەبوونیان بە پاراستن لە هەڕەشە ناوخۆیی و دەرەکییەکان دەزانی. لە ژینگەیەکی دوژمنکاردا، ئەو پشتیوانییە یارمەتیی بەردەوامبوونی پێکهاتەکانی حوکمڕانیی خۆجێیی دا و ئاستێک لە متمانە بە داهاتووی خۆیان دایە کۆمەڵگا کوردییەکان.
بە درێژایی ئەو ساڵانەدا، هەر کاتێک باسی کشانەوەی ئەگەریی ئەمریکا لە سووریا دەکرایە، کورد نیگەرانیی خۆیان دەربارەی داهاتوویان دەردەبڕی. کاتێک هێزە ئەمریکییەکان لە ساڵی ٢٠١٩دا لە ماوەی یەکەم خولی سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترەمپ بە شێوەی بەشەکی لە باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا کشانەوە، خۆپیشاندەرانی کورد ئەو بڕیارەیان ڕەتکردەوە و مەحکوومیان کرد، لەبەر ئەوەی دەترسان لەبەردەم هێرشەکانی تورکیا و لایەنەکانی تردا بێبەرگری بمێننەوە.
بەڵام کاتێک دوایین لێچووی دووکەڵ لە چاڵەکانی سووتاندنی زبڵ، بەسەر بنکەی ئاسمانیی «قەسرەک»دا بەرزبووەوە، کوردەکانی ناوچەکە بە تووڕەیی یان ترس وەڵامیان نەدایەوە. هۆکارەکە ئەوە بوو کە پێشتر لە ساڵی ٢٠٢٦دا شۆکی بەجێهێشتنی ئەمریکییان هەرس کردبوو. ئەمریکا ڕۆڵێکی بەرچاوی لە هەڵوەشاندنەوەی «هێزە دیموکراتییەکانی سووریا»دا بینیبوو، پرۆسەیەک کە بە ڕێککەوتننامەی ٢٩ی کانوونی دووەم لەنێوان کورد و دەسەڵاتە کاتییەکانی دیمەشق دەستی پێکرد. بۆ سەرکردە کوردەکان، ئەو ڕێککەوتنە ئاماژەی بەوە دەکرد کە چی لە ڕێگادایە. کشانەوەیەکی کۆتاییی سەربازانی ئەمریکی.
کوردانی سووریا شانازییان بەو هاوبەشییە بێوێنەیەوە دەکرد کە لەگەڵ ئەمریکا هەیانبوو. ئەو هەستە دوولایەنە بوو. لە ماوەی چەندین سەردانی باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا بە درێژایی ئەو ساڵانەدا، سەرباز و فەرماندە ئەمریکییەکان زۆرجار باسی ڕێزی خۆیان دەکرد بۆ هێزێک کە وەک بەڕێوەبراو، خۆڕاگر و متمانەپێکراو لە کاتی فشاردا وەسفیان دەکرد.
لە کاتێکدا کوردانی سووریا ملیان بۆ چارەنووسیان دانا و ڕێککەوتنێکی یەکخستنیان پەسەند کرد کە بەسەریاندا سەپێنرابوو، ئەمریکا هێشتا هەلی ئەوەی هەبوو ئامادەبوونی سەربازیی خۆی لە هەرێمی کوردیدا بپارێزێت، سەرەڕای گۆڕانی دۆخی هێزە کوردییەکان.
حاڵەتی عێراق نموونەیەکی پێشووی پێشکەش کرد. کشانەوەی سەربازانی ئەمریکی لە عێراق لە ساڵی ٢٠١١دا لەلایەن ڕێکخستنی ئۆباما، کاریگەریی قووڵی هەبوو. لە ٢٠١١دا، عێراق هێشتا هەنگاوی لەرزۆکی بۆ بنیاتنانی دامەزراوە ئەمنییەکانی و ئەرکەکانی دەوڵەت هەڵدەهێنا و وەک سووریا، سوپاکەی توانای پێویستی نەبوو. کەمتر لە سێ ساڵ دواتر، سەرهەڵدانی «دەوڵەتی ئیسلامی» لەو بۆشاییەدا سەرۆک باراک ئۆباما ناچار کرد هێزە ئەمریکییەکان دووبارە بنێرێتەوە.
ئێستا هەمان جۆر بارودۆخ لە سووریا ڕوودەدات. وڵاتەکە لە کاتی ڕووخانی ڕژێمی بەشار ئەسەد لە ٢٠٢٤ەوە، قۆناغێکی گواستنەوەی لەرزۆک بەسەرکردایەتیی ئیسلامییەکانەوە تێدەپەڕێنێت. لە مانگەکانی ڕابردوودا، ڕووبەڕووی ئاڵنگارییە ئەمنییە بەرچاوەکان بووەتەوە، لە کاتێکدا دامەزراوە سەربازی و ئەمنییەکانی، کە زۆرێک لە ئەندامانیان ڕەگوڕیشەیان لە گرووپە جیهادییە توندڕەوەکاندایە، هێشتا کەمئامادە و دوور لە یەکگرتووییەکن. ئەگەر شتێک بێت، دۆخی سووریا ئەمڕۆ مەترسیدارترە لەوەی عێراق لە ٢٠١١دا تێیدا بوو.
ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە یەکێک لە ناسەقامگیرترین ساتەکانی ساڵانی دوایی خۆیدایە. گرووپە تیرۆریستییەکان ئامادەن سوود لە ناسەقامگیریی باڵادەست لە ناوچەکەدا وەربگرن و هەوڵ دەدەن لە دەوڵەتە لاوازەکان وەک سووریادا دەستکەوت بەدەست بهێنن.
ئەمریکا هێشتا گوشاری سیاسی و سەربازیی لە سووریا هەیە. بەرپرسانی سەربازیی ئەمریکی دەڵێن بەردەوام دەبن لە هەوڵە دژەتیرۆرییەکان بە سەرکردایەتیی هاوبەشەکان لە سووریا. بەڵام واشنتن لەوانەیە چیتر هەمان هاوبەشی لەگەڵ کوردانی سووریا نەهەبێت، بە تایبەتی لەبەر ئەوەی هێزە کوردییەکان ئێستا لە کردەوەدا لە ناو پێکهاتەی سەربازیی سووریادا تواونەتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، تەنانەت ئامادەبوونێکی سەربازیی سنووردار لە سووریا دەیتوانێت یارمەتیی شێوەدانی هەوڵێکی دژەتیرۆریی کاراتر بدات، هەوڵێک کە لە پاشەکشەی گران بەدوور بێت.