ڕۆژئاوا دەبێت دیدگای میراتە یەکگرتووە عەرەبییەکان هەڵبژێرێت، نەک ئێران، بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست
سەرکردەکانی میرنشینەکان هیوا و توانای کردار لەسەر گلەیی و ڕق هەڵبژارد و ئێستا خەڵکەکەیان لە ئاستێکی بەرزی ژیاندا دەژین.
نزیکەی دوو ساڵ لەمەوبەر، ئەندامانی حەماس چوونە ناو ئیسرائیلەوە و بە کوشتن، دەستدرێژیی سێکسی و ڕفاندن بەناو کیبوتسەکان، دانیشتوانگە کشتوکاڵییەکان و فێستیڤاڵێکی مۆسیقا تێپەڕین. ئەم کوژەرانە کامێرای سەرلەش (bodycam)یان بەکارهێنا بۆ تۆمارکردنی کۆمەڵکوژییەکە، کە تێیدا دایک و باوکیان لەبەردەم منداڵەکانیان کوشت، نارنجۆکێکیان فڕێدایە ناو پەناگەی بۆمبێک کە پڕ بوو لە هاووڵاتییانی مەدەنی، و دەستدرێژییان کردەسەر ژنان و کوشتیان. تیرۆریستەکان ١٢٠٠ کەسیان کوشت و ٢٥١ کەسی دیکەشیان ڕفاند، ماڵپەڕی Hope for Hostages ڕایدەگەیەنێت کە لەمانەدا ١٤٨ ڕفێنراو بە زیندوویی گەڕاونەتەوە ئیسرائیل و حەماس تەرمی ٦١ کەسی دیکەی ڕادەستکردووە. تەنها ٢٦ بارمتە بە زیندوویی لە غەززە ماونەتەوە. ئەم ئاستەی خراپەکاری و مردن شایەتێکە لەسەر زیادەڕەوییەکانی ئایدیۆلۆژیای ئیسلامییەت.
ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ زۆربەی ئەم ڕاستییانە پشتگوێ دەخەن، لە کاتێکدا بە درۆ ئیسرائیل تۆمەتبار دەکەن بە ئەنجامدانی کۆمەڵکوژی دژی خەڵکی غەززە، هەرچەندە ئیسرائیل ڕێگە بە چوونەژوورەوەی خواردن و دەرمان بۆ ناوچەکە دەدات و سەرچاوەی زۆر ئاماژە دەکەن کە ڕێژەی مردنی هاووڵاتییانی مەدەنی بەرامبەر شەڕکەران لە غەززە کەمترە لە ململانێکانی دیکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. تەنانەت پێش ئەوەی ئیسرائیل وەڵامی هێرشی ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ بداتەوە، تووندڕەوەکان لە ئەمریکا و ئەوروپا هاتنە سەر شەقامەکان بۆ مەحکومکردنی ئیسرائیل.
بەڵگەنامەکانی حەماس پیشان دەدەن کە ئێران و حەماس کۆمەڵکوژی ٧ی تشرینی یەکەمیان ڕێکخستووە بۆ تێکدانی پەیوەستبوونی سعودیە بە ڕێککەوتننامەکانی ئیبراهیم. بە جۆرێکی دیکە، هەموو ئەو مردنانەی لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ یان دوای ئەوە ڕوویاندا، ئەنجامی ئەوە بوون کە ئێران و بریکارەکانی لە غەززە و لوبنان ڕێگەیان نەدا گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ململانێ لەلاوە بنێن بۆ ئەوەی ناوچەکە پەرە پێ بدەن. میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان، کە سەرکردەکانیان پێشەنگی ڕێککەوتننامەکانی ئیبراهیم بوون، ئێستا کار دەکەن بۆ ئەوەی مرۆڤایەتی ببێتە جۆرێکی مرۆڤ کە بتوانێت لە چەند هەسارەدا بژیت، بە نوێترین هەنگاویش پرۆبێکیان بۆ مەریخ ناردووە بۆ لێکۆڵینەوە لە بەرگەهەواکەی. لە کاتێکدا حەماس فێری خەڵک دەکات ڕق لە جولەکەکان بکەنەوە و بیانکوژن، ئەبووزەبی دەزگایەکی فەزایی دامەزراند کە کەمپی هاوینە بۆ خوێندکارانی ئامادەیی بەڕێوە دەبات. لە کاتێکدا حەماس تونێلی هەڵکەند بۆ ئەوەی تیرۆریستەکان بە دزییەوە بچنە ناو ئیسرائیلەوە، چەک لەژێر نەخۆشخانەکاندا بشارێتەوە و بارمتەکان زیندانی بکات، دوبەی بورجی خەلیفەی دروستکرد، بەرزترین بینای جیهان.
لە کاتێکدا نخبەکانی ئێران بەدوای پرۆگرامێکی چەکی ناوکیدا دەچوون بۆ تۆقاندنی ڕکابەرە عەرەبەکانی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ترساندنی ئیسرائیل، میرنشینەکان هانی وەبەرهێنانیان لە پیشەسازی گەشتیاریدا دا بە دروستکردنی پیستێکی سکیی ناوخۆ لە ناوەڕاستی بیاباندا و کۆمپلێکسێکی دوورگە دەستکردەکان لە کەنداوی فارسدا. خەون و خەیاڵی ئێران بۆ وێرانکردنی ئیسرائیل کارەساتی بەسەر خۆیان، ئەو خەڵکەی حوکمیان دەکەن و هاوپەیمانەکانیان لە لوبنان و غەززەدا هێنا.
سەرکردەکانی میرنشینەکان هیوا و دەسەڵاتی بڕیاریان لەسەر گلەیی و ڕق هەڵبژاردووە، و ئەو خەڵکەی حوکمیان دەکەن لە ئەنجامدا لە ئاستێکی بەرزی ژیاندا دەژین. بۆ بەراورد، ئێرانییەکان ڕووبەڕووی کەمی ئاوی داهاتوو و ئابوورییەکی ڕووخاو دەبنەوە، چونکە سەرکردەکانیان دڕندەیی و سەرکێشییان لەسەر ئاشتی هەڵبژارد.
لە جیاتی بەرزکردنەوەی دەنگی ڕەوتی ئێرانی و فەلەستینی، لیبراڵە ڕاستەقینەکان لە ئەمریکا و ئەوروپا دەبێت دان بەوەدا بنێن کە بارمتەکان نەک نیشانەی سەرکەوتنی چەوتی هێزە ڕەتکەرەوەکانن، بەڵکو نیشانەی شکستی ئێران، فەلەستین و هاوپەیمانە ڕۆژهەڵاتناوەڕاستییەکانیانن لە هەنگاونان بۆ ناو جیهانی مۆدێرن، وەک ئەوەی میرنشینەکان کردوویانە. یارمەتیدانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێویستی بە پشتگیریکردنی ئەو سەرکردە و گەلانە هەیە کە بەدوای پێکەوەژیاندا دەگەڕێن، نەک وێرانکردنی ئیسرائیل یان پەرەپێدانی ئیسلامییەتی نالەبار. سەرکردەکانی وڵاتە شارستانییەکان نابێت لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا بە نەرمی مامەڵە لەگەڵ حەماس بکەن، بەڵکو دەبێت ئەوانە سەربەرز بکەن کە مەترسی لە پێناو ئاشتیدا هەڵدەگرن.